
ในโอกาสวันสิทธิมนุษยชนสากล ปี 2567 สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ได้ร่วมมือกับคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) และภาคีเครือข่าย จัดงานประชุมระดับชาติที่มุ่งแก้ไขวิกฤตโลกร้อน และปัญหาโลกรวนที่กำลังทวีความรุนแรง ส่งผลกระทบต่อสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐานในกลุ่มเปราะบาง เช่น สิทธิในชีวิต สุขภาพ และอาหาร
การประชุมครั้งนี้เปิดพื้นที่ให้ทุกภาคส่วนร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็น โดยเน้นความจำเป็นในการร่างพระราชบัญญัติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่เป็นธรรมและยั่งยืน เพื่อให้เกิดการจัดการปัญหาในระดับนโยบายที่ครอบคลุมทุกมิติ โดยเฉพาะกับกลุ่มประชากรที่ได้รับผลกระทบมากที่สุด เช่น เด็ก เยาวชน ชนเผ่าพื้นเมือง เกษตรกร และคนยากจน
ผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
โลกกำลังเผชิญกับผลกระทบที่ชัดเจนและรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ
สิ่งแวดล้อม: ระบบนิเวศในทะเลและแนวปะการังได้รับผลกระทบจากอุณหภูมิที่สูงขึ้น ระบบนิเวศขั้วโลกกำลังเผชิญการสูญเสียพื้นที่น้ำแข็ง และพื้นที่ชายฝั่งเสี่ยงต่อการถูกน้ำทะเลกลืนกิน
ทรัพยากรน้ำ: ความต้องการน้ำจืดเพิ่มสูงขึ้น ขณะที่แหล่งน้ำใต้ดินลดลง ก่อให้เกิดการแย่งชิงทรัพยากรน้ำและการขาดแคลนน้ำในบางพื้นที่
ความมั่นคงทางอาหาร: ผลกระทบต่อผลผลิตทางการเกษตร ส่งผลให้เกิดความไม่มั่นคงทางอาหารอย่างรุนแรง

ดร. นพ.ไพโรจน์ เสาน่วม รองผู้จัดการ สสส. ชี้ให้เห็นว่า การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศก่อให้เกิดภัยพิบัติที่รุนแรงขึ้น เช่น อุณหภูมิที่เพิ่มขึ้น ภัยแล้งที่ยาวนานขึ้น และพายุที่รุนแรงขึ้น ซึ่งล้วนกระทบต่อคุณภาพชีวิต สุขภาพ และการดำรงชีพ
การแก้ปัญหานี้ต้องมุ่งสร้าง "ความเป็นธรรมด้านภูมิอากาศ" โดยจัดเวทีแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและผลักดันร่างพระราชบัญญัติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่เป็นธรรมและยั่งยืน
ทั้งนี้ การดำเนินการที่สำคัญคือ สนับสนุนการใช้พลังงานหมุนเวียน ลดการพึ่งพาพลังงานฟอสซิล พัฒนาเครือข่ายภาคประชาสังคม เช่น Thai Climate Justice for All สร้างความตระหนักรู้แก่ประชาชน โดยเฉพาะในกลุ่มเปราะบาง ซึ่งภาครัฐและเอกชนมีบทบาทร่วมกันอย่างสำคัญ ในการร่างกฎหมายเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ความสำคัญในการบริหารจัดการทรัพยากร เช่น น้ำและพลังงาน

ความสำคัญของการมีส่วนร่วมในระดับชุมชนและประชาสังคม
การจัดการปัญหาโลกร้อนจำเป็นต้องได้รับความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ตั้งแต่ระดับชุมชนจนถึงระดับประเทศ การสร้างเครือข่าย “พลเมืองตื่นรู้กอบกู้วิกฤตโลกร้อน” ช่วยส่งเสริมการพัฒนาความรู้ การรณรงค์สาธารณะ และการออกแบบนโยบายจากฐานล่าง โดยมุ่งเน้นให้กลุ่มเปราะบางเข้ามามีบทบาทในการกำหนดทิศทาง
ภาคเอกชนมีบทบาทสำคัญในการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก โดยการเปลี่ยนมาใช้พลังงานหมุนเวียนแทนพลังงานฟอสซิล ในขณะเดียวกันรัฐบาลต้องสนับสนุนกองทุนที่ช่วยลดคาร์บอน และอุดหนุนธุรกิจขนาดเล็กในการปรับเปลี่ยนกระบวนการผลิตให้ยั่งยืน
การขาดการบูรณาการในระดับชาติ ส่งผลให้ประชาชนกลุ่มเปราะบางต้องเผชิญปัญหาน้ำท่วม น้ำแล้ง และขาดแคลนทรัพยากรอย่างรุนแรง การดำเนินการที่ควรเร่งด่วน จึงน่าจะต้องจัดตั้งคณะกรรมการอิสระเพื่อกำกับดูแลการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ส่งเสริมพลังงานสะอาด ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก 40% ภายในปี 2573 ตามกรอบสหประชาชาติ
ข้อเสนอเชิงนโยบาย: การร่างกฎหมายเพื่อความยั่งยืน

นางสาวศยามล ไกยูรวงศ์ กรรมการ กสม. ชี้แจงว่า กฎหมายเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในปัจจุบันยังไม่ครอบคลุม และไม่สามารถลดก๊าซเรือนกระจกได้จริง ร่างกฎหมายใหม่จึงควรมุ่งเน้นการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน โดยเฉพาะกลุ่มเปราะบาง พร้อมตั้งคณะกรรมการที่เป็นอิสระเพื่อกำกับดูแล
นอกจากนี้ ยังควรจัดตั้งสมัชชาพลเมืองด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เพื่อเป็นกลไกขับเคลื่อนการมีส่วนร่วมในระดับประชาชน และรวมข้อเสนอไปเสนอต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
ความท้าทายในระดับโลกและบทบาทของประเทศไทย

ดร.กฤษฎา บุญชัย จากสถาบันชุมชนท้องถิ่นพัฒนา กล่าวว่า ประเทศไทยเป็นผู้ปล่อยก๊าซเรือนกระจกอันดับที่ 20 ของโลก ซึ่งส่วนใหญ่มาจากอุตสาหกรรมพลังงานฟอสซิล การลดการปล่อยก๊าซจึงต้องมุ่งเน้นการเปลี่ยนผ่านไปสู่พลังงานหมุนเวียน เช่น พลังงานแสงอาทิตย์ ลม และชีวมวล
ในปี 2567 ประเทศไทยต้องเร่งจัดทำแผนพลังงานใหม่ที่ลดการพึ่งพาฟอสซิล รวมถึงเพิ่มเป้าหมายการลดก๊าซเรือนกระจกให้ชัดเจน ทั้งนี้ หากไม่ดำเนินการอย่างเร่งด่วน ประเทศจะต้องเผชิญกับปัญหาน้ำท่วมซ้ำซาก ภัยแล้ง และการย้ายถิ่นฐานที่เพิ่มขึ้น

ประเทศไทยจำเป็นต้องมีนโยบายที่เข้มแข็งและครอบคลุมทุกมิติ โดยเฉพาะการให้ความสำคัญกับสิทธิของกลุ่มเปราะบาง พร้อมทั้งขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงเชิงนโยบายและการปฏิบัติอย่างเป็นรูปธรรม และที่สำคัญคือ การแก้ปัญหาโลกรวนไม่ใช่เพียงภาระของรัฐบาลหรือภาคเอกชน แต่เป็นหน้าที่ของทุกคนในสังคม เราจำเป็นต้องผนึกกำลังและสร้างความตระหนักรู้ เพื่อก้าวไปสู่สังคมที่เป็นธรรมและยั่งยืนสำหรับคนรุ่นปัจจุบันและอนาคต.
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
เปิดฉากเวทีสัมมนาฯ ความปลอดภัยทางถนน “ศปถ.-คมนาคม-สสส.” ผนึกภาคีเครือข่าย ยกระดับถนนปลอดภัย ตั้งเป้าลดอัตราการเสียชีวิตเหลือ 12 คนต่อแสนประชากร ภายในปี 2570
วันที่ 19 พ.ย. 2569 ที่ ศูนย์การประชุม อิมแพ็ค ฟอรั่ม เมืองทองธานี ศูนย์อำนวยการความปลอดภัยทางถนน (ศปถ.) กระทรวงคมนาคม กองทุนเพื่อความปลอดภัยในการใช้รถใช้ถนน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ร่วมกับ กรมการขนส่งทางบก กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย กรมควบคุมโรค มูลนิธินโยบายถนนปลอดภัย
อย่ารอ..ให้สูงวัยแล้วค่อยดูแลสุขภาพ ชูยุทธศาสตร์ “สร้างนำซ่อม” ลด NCDs
ประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่สังคมสูงอายุอย่างรวดเร็ว โดยโจทย์สำคัญไม่ใช่เพียงการรองรับประชากรสูงวัยที่เพิ่มขึ้น แต่คือการทำอย่างไรให้คนไทยมีอายุยืนอย่างมีคุณภาพ
25 ปี สสส. นวัตกรรมการสร้างเสริมสุขภาพ 25 ปี เปลี่ยนชีวิตทุกคนบนแผ่นดินไทย
ครบรอบ 25 ปี สสส. แสดงผลงานการขับเคลื่อนการสร้างเสริมสุขภาพ ชูความสำเร็จลด NCDs เหล้า-บุหรี่-อุบัติเหตุ ซึ่งทุกผลลัพธ์พิสูจน์ความคุ้มค่า
สสส.โชว์ผลงานปี 2567-2568 สร้างผลลัพธ์สุขภาวะรอบด้าน สส.รัฐบาล-ฝ่ายค้าน ร่วมชื่นชมผลงาน ประสานเสียงค้านแก้กฎหมายที่มารายได้กองทุน หวั่นกลไกป้องกันโรคถูกทำลาย 'อภิสิทธิ์' ยันวินัยการเงินการคลังแค่ข้ออ้าง
ในการประชุมสภาผู้แทนราษฎร ครั้งที่ 24 (สมัยสามัญประจำปีครั้งที่ 2) วาระรายงานประจำปี 2567-2568 สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) นพ.พงศ์เทพ วงศ์วัชรไพบูลย์ ผู้จัดการกองทุน สสส. เป็นผู้ชี้แจง กล่าวถึงการขับเคลื่อนงานสร้างเสริมสุขภาพ 23 ผลงานเด่น ครอบคลุมการลดปัจจัยเสี่ยงทางสุขภาพ สร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาวะ และลดความเหลื่อมล้ำด้านสุขภาพ มีผลงานเป็นรูปธรรม
'สสส.' แจงปมฝ่ายการเมืองของบ ยัน 510 ล้านกระจายลงจังหวัด
ผู้จัดการกองทุน สสส. แจงกลางสภาฯ หลัง 'สาทิตย์' จี้ถามปมฝ่ายการเมืองของบ ยืนยันไม่ใช่การร้องขอจากฝ่ายการเมือง แ
'สาทิตย์' ปูดปมแก้กฎหมาย สสส. นักการเมืองขอเงินพันล้านไม่สำเร็จ
สภาฯ ถกรายงาน สสส. 'สาทิตย์' เปิดปมข่าวลือนักการเมืองระดับสูงฝ่ายรัฐบาลและกระทรวงสาธารณสุขขอเงินรวมกว่า 1,000 ล้านบ

