"หุ่นหลวง"สู่ท้องสนามหลวง ถวายพระเกียรติยศ ร.9

  • Tuesday, October 10, 2017 - 08:06


    ซ้อมการแสดงหุ่นหลวง ตอน หนุมานเข้าห้องนางวารินทร์ ที่โรงละครแห่งชาติ

    กว่า 150 ปีที่การเล่นหุ่นหลวงในงานพระราชพิธีที่สำคัญๆ สูญหายไปจากประเทศไทย แต่เนื่องในงานมหรสพสมโภชออกพระเมรุมาศพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร ที่จะมีขึ้นในวันที่ 26 ตุลาคม 2560 กรมศิลปากรได้ฟื้นฟูการแสดงหุ่นหลวงกลับมาอีกครั้ง จัดการแสดงเรื่อง รามเกียรติ์ ตอน หนุมานเข้าห้องนางวานรินทร์ ซึ่งจัดแสดงเวทีกลางแจ้ง เวทีที่ 2 บริเวณสนามหลวงด้านทิศเหนือ ในเวทีนี้ยังมีการแสดงละครและหุ่นกระบอกด้วย


    หนุมาน หนึ่งในหุ่นหลวงที่สำนักช่างสิบหมู่จัดทำใหม่

    ตัวหุ่นหลวงที่ใช้ในการแสดงออกพระเมรุมาศครั้งนี้ สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร จัดสร้างขึ้นใหม่ ขณะที่พัสตราภรณ์ ถนิมพิมพาภรณ์ และศิราภรณ์ หรือชุดหุ่นหลวงสุดงดงาม มีอาจารย์สุพรทิพย์ ศุภรกุล นาฏศิลปินอาวุโส เป็นผู้รังสรรค์ โดยจัดทำภายใต้โครงการสร้างหุ่นหลวงเพื่อการอนุรักษ์และพัฒนา เพื่อเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ที่ทรงมีต่องานประณีตศิลป์ไทยเมื่อปี 2559


    ตัวหุ่นจะบังคับการเคลื่อนไหวด้วยเส้นใยที่ร้อยเรียงกัน

    หุ่นหลวงถือเป็นหุ่นที่มีมาแต่สมัยอยุธยา กรุงธนบุรี ต่อมาจนถึงกรุงรัตนโกสินทร์ตอนต้นระหว่าง ร.1-ร.4 หุ่นหลวงมีขนาดใหญ่ จะเชิดชักแขน-ขาให้ร่ายรำสวยงาม ผู้เชิดหุ่นหลวงต้องใช้ผู้มีความรู้เรื่องการร่ายรำตามแบบนาฏศิลป์ไทย และสืบทอดจากครูบาอาจารย์ที่มีประสบการณ์เรื่องนี้โดยเฉพาะ

    นายไพโรจน์ ทองคำสุข นักวิชาการละครและดนตรีชำนาญการ ผู้แสดงหุ่นหลวงตัวพระ กล่าวว่า หุ่นหลวงเป็นหุ่นในราชสำนักต้นกรุงรัตนโกสินทร์ ตัวหุ่นจะบังคับการเคลื่อนไหวด้วยเส้นใยโยงที่ร้อยเรียงกันถึง 20 เส้น แต่ละเส้นจะมีท่วงท่าร่ายรำต่างกัน เส้นใยยึดโยงส่วนลำตัวหุ่นและข้อต่อแขน-ขาให้รำได้สวยงาม ถือเป็นการสร้างกลไกที่สุดยอดของคนไทยในอดีต โดยกรมศิลปากรจัดทำหุ่นหลวงขึ้นใหม่โดยไม่ได้ดัดแปลง อนุรักษ์ทุกกระบวนการไว้อย่างสมบูรณ์ สำหรับหุ่นหลวงถือเป็นแบบอย่างของหุ่นละครเล็กและหุ่นกระบอกที่เล่นกันแพร่หลายในเวลาต่อมา


    นายไพโรจน์ ทองคำสุข กับหุ่นหลวงตัวพระวิจิตรงดงาม

    "การชักเชิดตัวหุ่นต้องมีความรู้นาฏศิลป์ไทย ให้ร่ายรำประกอบดนตรีและคำร้องต่างๆ การแสดงหุ่นหลวงในงานออกพระเมรุมาศครั้งนี้ถือเป็นครั้งประวัติศาสตร์ หุ่นหลวงไม่ได้จัดแสดงมากว่า 150 ปี ตั้งแต่ปลายสมัยรัชกาลที่ 5 ความงามของหุ่นหลวงหายไปจากความทรงจำ หุ่นจัดสร้างใหม่ตามต้นแบบหุ่นหลวงที่เก็บรักษาและจัดแสดงในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร เหตุที่เล่นเรื่องรามเกียรติ์ เป็นบทพระราชนิพนธ์ที่สำคัญของไทย และยังแต่งเครื่องทรงงดงาม มีตัวละคร พระ ยักษ์ ลิง ดำเนินเรื่องสนุกสนาน เป็นการแสดงตามจารีตประเพณีที่มีมาแต่สมัยอยุธยา" นายไพโรจน์กล่าว


    เกริกชัย ใหญ่ยิ่ง นาฏศิลปิน เชิดตัวละครหนุมาน

    ด้านนายเกริกชัย ใหญ่ยิ่ง นาฏศิลปิน ชำนาญงานโขนยักษ์ สำนักการสังคีต กล่าวว่า ในงานมหรสพครั้งนี้ร่วมเชิดหุ่นหลวง ตัวหนุมาน และร่วมแสดงหุ่นกระบอกด้วย ตนจะตั้งใจแสดงอย่างสุดความสามารถเพื่อเฉลิมพระเกียรติยศในหลวง ร.9 และภาคภูมิใจที่ได้มีโอกาสสืบสานมรดกวัฒนธรรมของไทย หุ่นหลวงเชิดยาก หลายคนถอดใจจึงหายสาบสูญไป ตนเชิดหุ่นกระบอกมาหลาย 10 ปี เพิ่งได้ฝึกซ้อมเชิดหุ่นหลวงไม่กี่เดือนมานี้ วิธีการต่างกันมาก มือ นิ้ว สมอง การเคลื่อนไหวร่างกายต้องเป็นหนึ่งเดียว แต่ละเส้นมีท่ารำ อีกทั้งยังต้องผสมท่า แม้หุ่นจัดสร้างใหม่ แต่ยังเป็นกลไกเดิม การกลับมาของหุ่นหลวงในพระราชพิธีครั้งนี้จึงมีคุณค่ามาก

    หุ่นหลวงที่ทำขึ้นใหม่ที่มีความประณีตตามลักษณะงานช่างศิลป์ไทยอย่างอลังการ นางสมคิด สัมมาวุฒิ นายช่างประณีตศิลป์ กลุ่มงานช่างหุ่นปั้นลายและช่างมุก สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร กล่าวด้วยน้ำเสียงสั่นเครือว่า ตนร่วมทำตัวหุ่นและการร้อยไม้แกนกับเส้นเชือกสำหรับชัก การจัดสร้างใกล้แล้วเสร็จ แต่เมื่อในหลวง ร.9 เสด็จสวรรคต ช่างสิบหมู่จึงหยุดงานที่เหลือเพื่อจัดสร้างงานประณีตศิลป์ประกอบพระราชพิธีพระบรมศพฯ ตนไม่คิดว่าการรื้อฟื้นหุ่นหลวงขึ้นใหม่จะใช้ในการแสดงงานออกพระเมรุมาศครั้งนี้ คิดเพียงอนุรักษ์และสืบทอดงานช่างของไทยที่ประณีต งดงาม แต่ก็มั่นใจว่าการแสดงที่จะเกิดขึ้นในวันที่ 26 ตุลา จะสมพระเกียรติยศ.

  • เปลว สีเงิน

    ยังไม่ถึงวันที่ ๒๖ ตุลา........... กรุงเทพฯ ก็เริ่ม "คับแคบ" ตั้งแต่วันที่ ๒๓ แล้ว! เมื่อถึงวันถวายพระเพลิงพระบรมศพ "พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวในพระบรมโกศ" ประชาชนไม่เป็นแสน-เป็นล้านหรือนี่ ที่ต่างมุ่งหน้าสู่สนามหลวง ด้วยใจประสงค์ตรงกัน?
  • บทบรรณาธิการ

    พระไพศาล วิสาโล เจ้าอาวาสวัดป่าสุคะโต อ.แก้งคร้อ จ.ชัยภูมิ แนะนำหนทางสู่การตระหนักรู้และทำในสิ่งที่ควรเพื่อเดินหน้าต่อไปในห้วงแห่งความโศกเศร้าหลังการสวรรคตของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร เมื่อวันที่ 14 ตุลาคม 2559 ในหัวข้อ รับมือกับความเศร้าโศกในยามสูญเสีย
  • เอ็กซ์-ไซท์

    หนุ่มชาวนครปฐมทำทอง1บาทหล่นหาย แต่โชคดีได้รับคืนหลังนายกอบต.สระพัฒนา เก็บได้ระหว่างเดินทางไปวางพวงมาลาวันปิยมหาราช ก่อนติดต่อส่งคืนเจ้าของขอบคุณ "สมกับเป็นตัวแทนชาวบ้าน"
    หน่วยเฉพาะกิจโชคชัย จังหวัดชุมพรจับพ่อค้ายาบ้า "แก๊งหนุ่ม ซอมบี้" ยึดของกลางยาบ้าตราแอปเปิ้ลร่วมหมื่นเม็ด เผยเดือนเดียวจับ 25 คดี
    ชาวประมงพื้นบ้านหาดเจ้าสำราญ จัดกิจกรรม “สานต่อคำสอนพ่อ” นำศาลพระภูมิที่ชำรุดทิ้งกลางทะเล ทำเป็นปะการังเทียมให้สัตว์น้ำอยู่อาศัย เพื่ออนุรักษ์ทรัพยากรทางทะเลให้ยั่งยืน
  • x-cite inside

    บรรยากาศแห่งความทรงจำ ความรู้สึก และหัวใจที่สำนึกในพระมหากรุณาธิคุณของเหล่าพสกนิกรไทยที่มีต่อพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช นับเป็นปรากฏการณ์ที่ยิ่งใหญ่ ก่อให้เกิดการหลอมรวมใจของคนไทยในการ “ทำดีตามรอยพ่อ” เพื่อแปรเปลี่ยนความโศกเศร้า ความอาลัยรัก ให้เป็นพลังในการสานต่อพระราชปณิธานในพระองค์ท่าน
    นางพัชราภรณ์ อินทรียงค์ ปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่ารัฐบาลได้ทำบัตรเชิญสำหรับผู้เข้าร่วมงานทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศ ในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร ในวันที่ 26 ต.ค.นี้ โดยจัดพิมพ์จำนวน 5,000 ใบ
    เวียนมาบรรจบครบวาระ 1 ปี ในวันที่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชเสด็จสวรรคต แต่พระองค์ยังทรงสถิตอยู่ในหัวใจของประชาชนชาวไทยทุกดวง